De federale wetgevende macht

De federale wetgevende macht, het parlement, is de hoogste macht in de democratische natie. Haar werking vandaag staat ver af van haar fundamentele beginselen en grondslagen. De ingewikkelde procedures en wetgevende technieken staan ver af van de oorspronkelijke democratische volksvertegenwoordiging.

Ons parlement bestaat uit twee kamers: de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat.
De verhouding tussen beide wordt uitgebreid besproken, evenals de historische evolutie terzake.

De verkiezingen komen aan bod, zowel het actief als het passief kiesrecht worden behandeld.

Er is bijzondere aandacht voor de samenstelling van de wetgevende kamers. Dit onderwerp is in België van uitermate groot belang, wegens de invloeden van de historische context en het federalisme. Het zoeken naar een nieuwe betekenis voor de senaat is in dit kader nooit veraf. Elke streek heeft zijn vertegenwoordiging in de senaat, net als elke taalgroep. Het zijn elementen die op en top Belgisch zijn.

De parlementairen genieten van een bijzonder statuut. Dit is belangrijk in het licht van het grondwettelijk beginsel van de scheiding der machten, of de trias politica. "Pour qu'on ne puisse abuser du pouvoir, il faut que, par la disposition des choses, le pourvoir arrête le pouvoir" ("Opdat men geen misbruik zou kunnen maken van de macht, moet men ervoor zorgen dat, door de verdeling van de bevoegdheden, de ene macht de andere stopt") , zoals Montesquieu, de grondlegger van dit beginsel het verwoordde. De drie machten zijn de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke (niet zo in de tijd van Montesquieu!). Deze moeten onafhankelijk van elkaar kunnen werken, maar toch is een systeem van checks en balances gewenst:
Tussen de wetgevende en de uitvoerende: de kamer controleert de regering, de regering kan de kamer ontbinden.
Tussen de wetgevende een de rechterlijke: de kamer kan onderzoekscommissies instellen, en dient zijn verlof te geven voor het vervolgen van parlementairen. Daarentegen zijn de rechters voor het leven benoemd en wordt hun wedde bij wet bepaald, zodat geen enkele invloed of druk kan worden uitgeoefend.
Tussen de uitvoerende en de rechterlijke: de regering benoemt de rechters, maar de rechters zijn onafhankelijk om wille van hun onafzetbaarheid en bij wet vastgestelde wedde.

We werpen ons licht op de legislatuur, en de bijzondere invloed van de staatshervormingen in dit verband. De verschillende wijzen van ontbinding van de kamers worden uiteengerafeld.

Zeer belangrijk in de praktijk, en dan ook uitgebreid besproken, zijn de elementen die de bevoegdheid van de wetgevende macht bepalen, zowel ten overstaan van de uitvoerende macht, als ten overstaan van de wetgevende vergaderingen van de gemeenschappen en gewesten.